के इरानका आयातोल्लाह अली खामेनेई जोगिए? इजरायल र अमेरिकाको आक्रमणमा परेको उनको आवास–कार्यालय परिसरभित्र के छ?
शनिबार अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको संयुक्त आक्रमणको मुख्य लक्ष्यमध्ये एक इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेई थिए। तेहरानस्थित उनको आवास–कार्यालय परिसर पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको तस्बिरहरू सार्वजनिक भएका छन्। तर ८६ वर्षीय खामेनेई आक्रमणको समयमा उक्त स्थानमा नरहेको जनाइएको छ।
)
इजरायल–अमेरिकाको आक्रमणले इरानमा आयातोल्लाह अली खामेनेईको कडा सुरक्षायुक्त परिसरमा ठूलो क्षति पुर्याएको छ। तस्बिर सौजन्य: एयरबस
इजरायल र अमेरिकाले इरानविरुद्ध युद्ध सुरु गरेको घोषणा गर्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले “ठूला सैन्य कारबाही” सुरु भएको बताएका छन् र इरानी जनतालाई आफ्नै सरकारविरुद्ध उठ्न आह्वान गरेका छन्।
त्यसको केही समयपछि इरानले पनि प्रतिकार स्वरूप इजरायल र पश्चिम एसियाभर रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूमा आक्रमण सुरु गर्यो। बहराइनमा, जहाँ अमेरिकी नौसेनाको पाँचौँ फ्लीट तैनाथ छ, त्यहाँ विस्फोटको आवाज सुनिएको छ। युएई, जोर्डन र कतारमा पनि विस्फोट भएको खबर आएको छ।
लडाइँ जारी रहँदा इरानले लगातार मिसाइल प्रहार गरिरहँदा तेहरानको केन्द्रमा रहेको खामेनेईको आवास तथा कार्यालय रहेको परिसर पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको तस्बिर सार्वजनिक भएका छन्।
यससँगै ८६ वर्षीय खामेनेईको अवस्थिति कहाँ छ भन्ने प्रश्न उठेको छ। हालसम्म उपलब्ध जानकारी यसप्रकार छ।
आयातोल्लाह अली खामेनेई अमेरिका र इजरायलको मुख्य लक्ष्य
शनिबार (फेब्रुअरी २८) इजरायल र अमेरिकाले इरानभरि व्यापक आक्रमण सुरु गरेको केही घण्टापछि तेहरान र अन्य शहरहरूमा भएको क्षतिको अवस्था स्पष्ट हुन थाल्यो।
लक्षित स्थानहरूमध्ये तेहरानस्थित खामेनेईको दरबार पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको छ। साथै देशभरका दर्जनौँ सैन्य तथा सरकारी संरचना पनि आक्रमणमा परेका छन्। एक इजरायली अधिकारीका अनुसार, खामेनेई, राष्ट्रपति मासउद पेझेस्कियन तथा उच्च सरकारी र सैन्य कमाण्डरहरू पनि लक्ष्यमा परेका थिए, तर आक्रमणको परिणाम स्पष्ट छैन।
?im=FitAndFill=(596,336))
इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेई इजरायल र अमेरिकाको आक्रमणको मुख्य लक्ष्य थिए।
तर केही प्रतिवेदनका अनुसार खामेनेई आक्रमणअघि नै तेहरानबाट सारिएको हुँदा उनी सुरक्षित रहेको बताइएको छ। रोयटर्सको एक प्रतिवेदनमा उनलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको उल्लेख गरिएको छ।
इरानी विदेश नीतिसम्बन्धी थिंक ट्यांक ‘डिप्लो हाउस’का निर्देशक हमीदरेजा गोलामजादेहले बीबीसीसँग कुरा गर्दै इरानीहरूले आक्रमणको पूर्वआभास पाएको जस्तो देखिएको बताएका छन्।
उनले भने, “जब ट्रम्पले इरानसँग सम्झौता गर्न चाहेको बताएका थिए, धेरैले यसलाई खतरनाक र सम्भावित आक्रमणको आवरणका रूपमा देखेका थिए। अमेरिकाप्रति रहेको अविश्वासका कारण इरानीहरूको पूर्वआभास सही सावित भएको देखिन्छ।”
सायद यही पूर्वचेतनाले देशका सर्वोच्च नेतालाई आक्रमणबाट जोगिन मद्दत गरेको हुनसक्छ।
खामेनेईको परिसरमा ठूलो क्षति
खामेनेई स्वयं सुरक्षित रहेको बताइए पनि द न्यूयोर्क टाइम्सले सार्वजनिक गरेको स्याटेलाइट तस्बिरअनुसार तेहरानको केन्द्रमा रहेको उनको दरबार पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको देखिन्छ। केही घण्टाअघि भव्य देखिएको भवनको स्थानमा अहिले धुवाँसहितको भग्नावशेष मात्र बाँकी रहेको छ।
खामेनेईको हत्या ट्रम्पको विकल्पमध्ये एक थियो
खामेनेईको परिसरमा भएको आक्रमण पूर्ण रूपमा अप्रत्याशित भने थिएन।
शनिबारको आक्रमणअघि ट्रम्पले इरानविरुद्ध विभिन्न विकल्पबारे विचार गरिरहेका बेला पेन्टागनका अधिकारीहरूले खामेनेई र उनका छोरा मोज्ताबाको हत्या समावेश भएको योजना प्रस्तुत गरेका थिए, एक्सिओसको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ।
अर्को स्रोतले पनि केही साताअघि ट्रम्पसमक्ष खामेनेई र उनका छोरालाई मार्ने योजना पेश गरिएको पुष्टि गरेको छ।
एक राष्ट्रपति सल्लाहकारले भनेका छन्, “हरेक सम्भावित अवस्थाका लागि योजना तयार छ। एउटा परिदृश्यमा आयातोल्लाह, उनका छोरा र अन्य धार्मिक नेताहरूलाई हटाउने कुरा समावेश छ।”
खामेनेईमाथि यसअघि पनि धेरै हत्या प्रयास
यो पहिलो पटक होइन जब आयातोल्लाह अली खामेनेई आक्रमणको लक्ष्य बनेका छन्।
सन् १९८१ मा तेहरानस्थित अबुजर मस्जिदमा भाषण दिइरहेका बेला उनीमाथि ठूलो हत्या प्रयास भएको थियो। त्यतिबेला उनी देशका सर्वोच्च नेता थिएनन्।
टेपरेकर्डरभित्र लुकाइएको बम उनको भाषण मञ्च नजिक राखिएको थियो। सम्बोधन सुरु गरेको केही क्षणमै विस्फोट भयो। विस्फोटमा उनी गम्भीर घाइते भए। उनको दाहिने हात स्थायी रूपमा पक्षघातग्रस्त भयो। फोक्सो र स्वरयन्त्रमा पनि चोट लागेको थियो।
?im=FitAndFill=(596,336))
तेहरानस्थित एक मस्जिद बाहिर सरकारको समर्थन र अमेरिका तथा इजरायलको आक्रमणको विरोधमा आयोजित प्रदर्शनका क्रममा एक महिलाले इरानका सर्वोच्च नेता आयातोल्लाह अली खामेनेईको चित्र समातेकी छन् भने अन्य प्रदर्शनकारीहरूले इरानी राष्ट्रिय झण्डा फहराइरहेका छन्। एएफपी
सन् १९८५ मा तेहरान विश्वविद्यालयमा शुक्रबारको नमाजका क्रममा भएको आत्मघाती विस्फोट पनि उनलाई लक्षित गरिएको थियो।
सन् २०२५ मा इजरायलले इरानका प्रमुख सैन्य र आणविक स्थलहरूमा अचानक आक्रमण गरेको थियो। त्यसपछि खामेनेईलाई परिवारसहित तेहरानस्थित कडा सुरक्षायुक्त भूमिगत बंकरमा सारिएको थियो, जहाँ उनी बाह्य सञ्चारबाट लगभग अलग रहेका थिए।
एजेन्सीहरूको सहयोगमा।
साकार कोईराला
साकार कोइराला सामाजिक, राजनीतिक तथा कानुनी विषयहरूमा कलम चलाउछन ।
प्रतिक्रिया
सम्बन्धित खवर
