
इरानले नयाँ सर्वोच्च नेता नियुक्त गरेको छ – यस पदमा आएका व्यक्ति मोज्ताबा खमनेई, अहिलेसम्म निधन भएका आयतोल्लाह अली खमनेईका दोस्रो छोरा हुन्। ५६ वर्षीय मोज्ताबा, जो अहिलेसम्म कम चर्चित थिए, अब उनि सार्वजनिक भूमिकामा प्रवेश गर्दै आफ्नो बुबाको परम्परागत कन्जर्भेटिभ राजनीतिलाई निरन्तरता दिने अनुमान गरिएको छ।
इरानको सर्वोच्च नेताको नियुक्ति देशको ८८ सदस्यीय विशेषज्ञ मण्डलद्वारा गरिएको हो, जसलाई संविधानले देशको सर्वोच्च राजनीतिक र धार्मिक अधिकारी नियुक्त गर्ने अधिकार दिएको छ।
)
तेहरानमा, अमेरिका–इजरायल र इरानबीचको द्वन्द्वको बीचमा, इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता मोज्ताबा खमनेईको तस्वीर स्क्रिनमा देखाइएको छ। रयटर्स।
उनको नियुक्तिपछि धेरैको प्रश्न छ मोज्ताबा आफ्नो बुबा आयतोल्लाह अली खमनेईभन्दा फरक हुनेछन् कि? उत्तर स्पष्ट छैन, तर इरानका कडा र कन्जर्भेटिभ नेताहरू अझै पनि शक्तिमा छन् भन्ने संकेत देखिन्छ।
मोज्ताबा: इरानका अर्को सर्वोच्च नेता
५६ वर्षीय मोज्ताबा अली खमनेईका दोस्रो छोरा हुन्। उनी १९६९ मा इरानको धार्मिक केन्द्र माशहदमा जन्मिएका थिए।
मोज्ताबाले उच्च विद्यालय पूरा गरेपछि १९८७ मा इस्लामिक सैन्य बलमा प्रवेश गरे। इरान–इराक युद्धको क्रममा उनले हबीब बटालियनमा सेवा दिए, जसले उनलाई इरानको सुरक्षा संरचनामा उठेका महत्वपूर्ण व्यक्तिहरूसँग सम्बन्ध बनाउन मद्दत गर्यो।
उनको बुबा सर्वोच्च नेता नियुक्त भएपछि मोज्ताबाले इरानका प्रतिष्ठित धार्मिक विद्वानहरूसँग कोममा अध्ययन गरे र आफैं पनि धार्मिक सेमिनरीमा पढाउन थाले।
?im=FitAndFill=(596,336))
मोज्ताबा खमनेई (दायाँ), इरानका सर्वोच्च नेता अयातोल्लाह अली खमनेईका दोस्रो छोरा, इरानका नयाँ सर्वोच्च नेता बनेका छन् भने रिपोर्ट आएको छ। फाइल तस्बिर/रयटर्स
२००४ मा मोज्ताबाले ज़हरा हद्दाद-आदेलसँग विवाह गरेका थिए, जो इरानी कन्जर्भेटिभ नेता र संसद्का पूर्व अध्यक्ष घोलाम-अली हद्दाद-आदेलकी छोरी हुन्। उनीहरूको तीन जना बच्चा छन्। उल्लेखनीय कुरा, उनकी पत्नी ज़हरा अमेरिकी–इजरायली हमलामा मृत्यु भएकी थिइन्।
मोज्ताबा प्रायः जनसमक्ष बाहिर आएका छैनन्। तर २००५ मा जब कन्जर्भेटिभ उम्मेदवार मह्मूद अहमदिनेजाद राष्ट्रपतिको लागि निर्वाचित भए, धेरैले आरोप लगाए कि मोज्ताबाले धार्मिक नेताहरू र रिभोल्युसनरी गार्डसँग मिलेर आफ्नो इच्छित उम्मेदवारको विजय सुनिश्चित गरेका थिए।
मोज्ताबाको सैनिक बलसँग नजिकको सम्बन्ध छ, जसले उनलाई अर्को सर्वोच्च नेताको रूपमा समर्थन गरेको थियो। उनी बुबा र गार्ड नेतृत्वबीचको प्रमुख सञ्चार माध्यम थिए।
५६ वर्षीय मोज्ताबासँग विदेशमा ठूलो सम्पत्ति र व्यावसायिक नेटवर्क छ, जसको मूल्य करोडौं डलरमा छ। अधिकांश सम्पत्ति उनका नाममा छैनन्, तर अफशोर कम्पनीमार्फत उनको नियन्त्रणमा छन्। लन्डन, डुबई र युरोपका उच्चस्तरीय भवन तथा होटलहरू उनको सम्पत्तिमा पर्छन्।
मोज्ताबाको नियुक्ति र इरानको भविष्य
उनको नियुक्तिले अब इरान र युद्धको भविष्य के हुनेछ? भन्ने प्रश्न उठाएको छ ।
उनको बुबा जस्तो, मोज्ताबासँग कुनै कार्यकारी पद वा विदेशी अधिकारीहरूसँग औपचारिक भेट भएको छैन तर सैनिक बलसँगको नजिकको सम्बन्धले उनले सुरक्षा बलको शक्ति बढी प्रयोग गर्ने सम्भावना देखाउँछ । यसले इरानी राजनीतिमा सुरक्षाको महत्व अझ बढाउनेछ।
उनको बुबा अमेरिकी–इजरायली हमलाबाट मारिएपछि, उनी दुबै देशप्रति अझ कठोर नीतिमा जाने अपेक्षा गरिएको छ।
विशेषज्ञहरु पनि “मोज्ताबाको चयनले बुबासँग निरन्तरता जनाउने र उनी छिटो शक्ति केन्द्रित गर्न र नियन्त्रण स्थापित गर्न तयार रहेको ।” बताउछन । तर यो नियुक्ति धेरै इरानीलाई क्रोधित पनि बनाएको छ। पहिलो सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह हसन रूहानीले वंशवादलाई “अइस्लामिक” भनेका थिए सो निर्णयको विरुद्दमा तेहरानमा महिलाहरूले “मोज्ताबा मारियोस्” भन्दै नाराबाजी पनि गरेका थिए।
वर्ल्ड इन्फो नेपाली एक व्यापक समाचार पोर्टल हो जसले नेपाली र अंग्रेजी दुवै भाषामा नवीनतम अपडेटहरू प्रदान गर्दछ। हामी वर्ल्ड इन्फो डट न्यूज ग्लोबलको एक हिस्सा हौं, नेपाल र विश्वभरबाट सही, समयसापेक्ष र सन्तुलित समाचारहरू प्रदान गर्न प्रतिबद्ध छौं।
