इरान युद्धका बीच तेलको मूल्य दुई महिना ९५ डलरभन्दा माथि रहने

अमेरिकी सरकारको पूर्वानुमान अनुसार तेलको मूल्य केही समय उच्च रहने देखिएको हो। यूएस इनर्जी इन्फर्मेशन एडमिनिस्ट्रेशन (ई.आई.ए ) ले मंगलबार सार्वजनिक गरेको ‘शर्ट टर्म इनर्जी आउटलुक’ मा ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य आगामी दुई महिना प्रति ब्यारेल ९५ डलरभन्दा माथि रहने उल्लेख गरिएको छ। त्यसपछि भने तेस्रो त्रैमासिकमा मूल्य ८० डलरभन्दा तल झर्ने र वर्षको अन्त्यसम्म करिब ७० डलरसम्म पुग्ने अनुमान गरिएको छ।

फेब्रुअरी २७ (युद्धअघि) देखि मार्च १० सम्मको मूल्यको उतार–चढाव (डाटा स्रोत: पर्प्लेक्सिटी फाइनान्स)।

पश्चिम एसियामा जारी द्वन्द्वका क्रममा इरान ले तेल र ग्यासका संरचनामाथि आक्रमण गरेपछि क्षेत्रका तेल उत्पादक देशहरूले उत्पादन कटौती गर्ने घोषणा गरेका छन्। यसले विश्व बजारमा तेल अभाव हुने चिन्ता बढाएको छ।

त्यसैगरी हर्मुज जलडमरू बन्द भएपछि ऊर्जा सुरक्षाबारे थप चिन्ता बढेको छ। विश्वभर समुद्री मार्गबाट हुने तेल तथा ग्यास ढुवानीको करिब २० देखि २५ प्रतिशत यही मार्ग हुँदै हुने गर्दछ।

युद्ध सुरु हुनुअघि प्रति ब्यारेल ७२.४८ डलर रहेको तेलको मूल्य सोमबार बढेर ११९.५० डलरसम्म पुगेको थियो। त्यसपछि मूल्य घटेर ९८.९६ डलरमा पुगेको र मंगलबार ८७.८० डलरमा बन्द भएको बताइएको छ। सन् २०२२ मा रूस ले युक्रेन माथि पूर्ण आक्रमण गरेपछि पहिलोपटक तेलको मूल्य १०० डलरभन्दा माथि पुगेको हो।

ई.आई.एको पूर्वानुमान अनुसार सन् २०२७ सम्म तेलको औसत मूल्य करिब ६४ डलर रहने अपेक्षा गरिएको छ।

हर्मुज जलडमरू बन्द हुँदा पश्चिम एसियामा तेल उत्पादन अझ घट्ने सम्भावना रहेको बताइएको छ। साउदी अरेबिया, इराक, कुवेत, कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्स ले उत्पादन कटौती गर्ने घोषणा गरिसकेका छन्। जलडमरू पुनः सञ्चालनमा आएपछि स्थिति क्रमशः सहज हुने अपेक्षा गरिएको छ।

तर ई.आई.एका अनुसार यस अवस्थाले संयुक्त राज्य अमेरिका मा ठूलो असर नपार्ने बताइएको छ। सामान्यतया तेलको मूल्य बढ्दा अमेरिकामा तेल उत्पादन पनि बढ्ने प्रवृत्ति देखिने भएकाले आपूर्ति व्यवस्थापन सहज हुन सक्ने जनाइएको छ।

त्यस्तै ग्यासको मूल्य भने अमेरिकामा खासै प्रभावित नहुने अनुमान गरिएको छ। ई.आई.ए काअनुसार ग्यासको मूल्य अघिल्लो महिनाको पूर्वानुमानभन्दा करिब १३ प्रतिशत कम रहने अपेक्षा गरिएको छ।