अमेरिका–इजरायल र इरानबीच जारी सैन्य तनाव अझै रोकिएको छैन। फेब्रुअरी २८, २०२६ देखि सुरु भएको यो द्वन्द्व मार्च २५ सम्म आइपुग्दा पनि निरन्तर आक्रमण र प्रत्याक्रमणसहित जारी रहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले मार्च २३ देखि लागू हुने गरी इरानका पावर प्लान्ट र ऊर्जा संरचनामाथि गरिने आक्रमणमा ५ दिनको सीमित ‘पज’ घोषणा गरेका छन्। उनले कूटनीतिक वार्तालाई अघि बढाउने उद्देश्यले यस्तो निर्णय गरिएको बताएका छन्। तर, यो ‘पज’ सबै सैन्य कारबाहीमा लागू नभई केवल ऊर्जा क्षेत्रमा केन्द्रित आक्रमणमा मात्र सीमित रहेको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले जुन २१, २०२५ मा वासिङ्टनस्थित ह्वाइट हाउसको इस्ट रूमबाट सम्बोधन गर्दै, अमेरिकी सेनाले इरानका तीनवटा परमाणु तथा सैन्य स्थलमा आक्रमण गरेपछि बोलिरहेका छन्। त्यस अवसरमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्स, विदेशमन्त्री मार्को रुबियो र रक्षा मन्त्री पिट हेगसेथ पनि उपस्थित थिए। | तस्बिर: कार्लोस बारिया

यसबीच, इजरायल र अमेरिकाले इरानका अन्य सैन्य लक्ष्यहरूमा आक्रमण जारी राखेका छन् भने इरानले पनि इजरायल र क्षेत्रीय लक्ष्यहरूमा मिसाइल र ड्रोन आक्रमण गरिरहेको छ। त्यसैले युद्ध पूर्ण रूपमा रोकिएको अवस्था भने छैन।

मार्च २४ मा ट्रम्पले उपराष्ट्रपति जेडी भान्स र विदेशमन्त्री मार्को रुबियोसहित जारेड कुशनर र स्टिभ विटकोफ वार्तामा संलग्न रहेको बताएका छन्। उनले इरानसँग ‘सकारात्मक’ संवाद भइरहेको दाबी गरेका छन्।

तर, इरानका उच्च अधिकारीहरूले सार्वजनिक रूपमा कुनै प्रत्यक्ष वार्ता वा युद्धविरामको प्रस्ताव अस्वीकार गरेका छन्। केही स्रोतहरूले इरान वार्ताका प्रस्ताव सुन्न तयार रहेको संकेत गरे पनि औपचारिक रूपमा भने वार्ता नभएको र युद्ध जारी रहने स्पष्ट पारिएको छ।

मार्च २२ देखि २४ सम्मको घटनाक्रम हेर्दा दुबै पक्षले आक्रमणलाई अझ तीव्र बनाएका छन्। इरानले टेल अविभसहित विभिन्न क्षेत्रमा ब्यालेस्टिक मिसाइल आक्रमण गरेको छ, जसबाट सयौँ मानिस घाइते भएका छन् र भौतिक क्षति भएको छ। क्लस्टर म्युनिशन प्रयोग गरिएको पनि उल्लेख गरिएको छ।

उता, इजरायलले तेहरान आसपासका मिसाइल उत्पादन तथा भण्डारण स्थल, आईआरजीसीका संरचना र सुरक्षा निकायका केन्द्रहरूमा हवाई आक्रमण गरेको छ। कराज र दमाभान्डजस्ता क्षेत्रमा विस्फोटका घटना रिपोर्ट भएका छन्।

मार्च २३ मा ट्रम्पको ‘पज’ घोषणापछि पनि सैन्य गतिविधि रोकिएको छैन। इजरायलले तेहरानमा थप आक्रमण गरेको छ भने इरानले नयाँ मिसाइल आक्रमण जारी राखेको छ।

मार्च २४ मा पनि अवस्था उस्तै रह्यो। इरानले फेरि मिसाइल प्रहार गर्दा टेल अविभमा क्षति र घाइतेको संख्या बढेको छ। कुवेत अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा इरानसम्बद्ध ड्रोनले इन्धन ट्यांकीमा आक्रमण गरेको रिपोर्ट छ। साथै, इरानको बुशेहर परमाणु केन्द्र नजिक पनि आक्रमण भएको जनाइएको छ।

इजरायलले ‘अपरेसन रोअरिङ लायन’ अन्तर्गत हजारौँ आक्रमण गरिसकेको जनाएको छ। अमेरिकी सेनाका अनुसार यस अभियानमा करिब २९० सैनिक घाइते र १३ जनाको मृत्यु भएको छ। थप सैनिक परिचालनको तयारी पनि भइरहेको छ।

मार्च २५ बिहानसम्म कुनै औपचारिक युद्धविराम घोषणा भएको छैन। वार्ता अप्रत्यक्ष रूपमा जारी रहेको बताइए पनि कुनै ठोस सहमति भएको छैन। ट्रम्पले घोषणा गरेको ५ दिने ‘पज’ अझै कायम छ, तर वार्ता असफल भएमा अवस्था फेरि बदलिन सक्ने देखिन्छ।

इजरायलले समयअघि नै युद्धविराम गरिनु उचित नहुने भन्दै चिन्ता व्यक्त गरेको छ भने इरानले पनि कडा अडान कायम राखेको छ।

समग्रमा हेर्दा, युद्ध रोकिएको छैन। सीमित क्षेत्रमा मात्र आक्रमण रोक्ने प्रयास भएको छ, तर मुख्य सैन्य गतिविधि दुबै पक्षबाट निरन्तर जारी छ।