अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानका विद्युत् केन्द्र र ऊर्जा पूर्वाधारमाथि हुने सैन्य आक्रमण पाँच दिनका लागि स्थगित गर्ने घोषणा गरेका छन्। उनले अमेरिका र इरानबीच पछिल्ला ४८ घण्टामा भएको कूटनीतिक वार्ता ‘गहिरो, विस्तृत र सकारात्मक’ भएको उल्लेख गरेका छन्।

सोमबार आफ्नो सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमार्फत ट्रम्पले पाँच दिनसम्म सबै प्रकारका सैन्य आक्रमण रोक्न रक्षा विभागलाई निर्देशन दिएको जानकारी दिएका हुन्। उनले जारी वार्ता सफल भएमा दीर्घकालीन समाधानतर्फ अघि बढ्न सकिने बताएका छन्।

ट्रम्पले लेखेका छन्, “मैले रक्षा विभागलाई इरानका विद्युत् केन्द्र र ऊर्जा पूर्वाधारमाथि हुने सबै सैन्य आक्रमण पाँच दिनका लागि स्थगित गर्न निर्देशन दिएको छु। यो निर्णय जारी वार्ता र छलफलको सफलतामा निर्भर हुनेछ।”

उनले अमेरिका इरानसँग सम्झौतामा पुग्न दृढ रहेको पनि बताएका छन्। साथै, इरानका उच्च तहका व्यक्तिसँग संवाद भइरहेको तर सर्वोच्च नेतासँग भने नभएको उल्लेख गरेका छन्। उनका अनुसार वार्तामा ‘महत्वपूर्ण सहमति बिन्दुहरू’ देखिन थालेका छन् र इरानले आफ्नो समृद्ध युरेनियम भण्डार त्याग्नुपर्ने माग राखिएको छ।

तर इरानी सञ्चारमाध्यमहरूले भने ट्रम्पसँग कुनै प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष वार्ता नभएको दाबी गरेका छन्।

ट्रम्पको यो निर्णयले केही दिनअघिको उनको कडा चेतावनीबाट ठूलो परिवर्तन देखाएको छ। यसअघि उनले इरानले हर्मुज नहर पूर्ण रूपमा नखोलेमा ऊर्जा प्रणाली ध्वस्त पार्ने धम्की दिएका थिए।

त्यसको प्रतिक्रिया स्वरूप इरानले पनि आफ्नो ऊर्जा पूर्वाधारमा आक्रमण भए पश्चिम एसियाभर ऊर्जा संरचनामा प्रतिकारात्मक हमला गर्ने चेतावनी दिएको थियो। साथै, उसले अमेरिकाका सहयोगी देशहरूतर्फ मिसाइल र ड्रोन आक्रमण जारी राखेको थियो।

इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले भने इरान युद्धविरामको पक्षमा नरहेको स्पष्ट पारेका थिए। उनले भनेका थिए, “हामी युद्धविराम चाहँदैनौँ, किनकि केही समयपछि फेरि यस्तै अवस्था दोहोरिन सक्छ।”

हाल यो द्वन्द्व चौथो सातामा प्रवेश गरिसकेको छ। यसले गल्फ क्षेत्रका उडानहरू प्रभावित पारेको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय ढुवानी प्रणालीमा अवरोध सिर्जना गरेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा एजेन्सीका प्रमुखले समेत वर्तमान अवस्थाले विश्व अर्थतन्त्रमा ‘ठूलो जोखिम’ उत्पन्न गरेको चेतावनी दिएका छन्।